Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) kapsamında sosyal medya platformlarında taşınmaz ilanlarına getirilen kısıtlamalar, emlak sektöründe maliyet ve pazarlama tartışmalarını beraberinde getirdi. İstanbul Ticaret Odası (İTO) Meclisinde konuşan 21 No’lu Gayrimenkul Hizmetleri Meslek Komitesi Üyesi Mustafa Hakan Özelmacıklı, kayıt dışı ilanların önlenmesi amacıyla hayata geçirilen kararın temel amacını desteklediklerini ancak uygulamanın yetki belgeli emlak işletmelerini olumsuz etkilediğini söyledi.
Ticaret Bakanlığı tarafından 13 Haziran’da yapılan bilgilendirmeye göre sosyal medya platformlarında yalnızca ilan linki paylaşılabileceğini hatırlatan Özelmacıklı, fotoğraf, video, metrekare ve taşınmaza ilişkin bilgilerin paylaşılmasının yasaklanmasının sektörde ciddi tedirginlik yarattığını ifade etti. Bugünün dijital dünyasında bir konutun yalnızca bağlantı linkiyle pazarlanmasının mümkün olmadığını belirten Özelmacıklı, “Fotoğraf, video, sanal tur ve yapay zeka destekli içerikler olmadan gayrimenkul pazarlaması yapılamaz. Kayıt dışılıkla mücadele edilirken mevzuata uygun faaliyet gösteren yetki belgeli emlak işletmelerinin dijital pazarlama imkanları ortadan kaldırılmamalı.” dedi.
İLAN PORTALI MALİYETLERİ 12,5 KAT ARTTI
Sosyal medya paylaşımlarının sınırlandırılmasıyla emlak ofislerinin ilan portallarına daha bağımlı hale geldiğine dikkat çeken Özelmacıklı, platform ücretlerindeki hızlı artışa vurgu yaptı. 2022 yılında 200 ilanlık paket için 10 bin 133 TL ödeyen emlak işletmelerinin kullanıcı sınırı olmaksızın hizmet alabildiğini anlatan Özelmacıklı, “Aynı paket 2026 yılında 125 bin TL’ye yükseldi ve 20 kullanıcı sınırı getirildi. Dört yılda ilan paketleri TL bazında 12,5 kat, döviz bazında ise 4,5 kat arttı.” diye konuştu. Bu durumun maliyetleri artırdığını, rekabeti zayıflattığını ve emlak işletmelerinin sürdürülebilirliğini tehdit ettiğini dile getiren Özelmacıklı, ilan platformlarının fiyat artışlarının belirli kurallar çerçevesinde denetlenmesi gerektiğini kaydetti.
SATIŞLAR GERİLEDİ, TAPU HARCI GELİRİ YÜZDE 75 ARTTI
Gayrimenkul piyasasındaki son verileri de değerlendiren Özelmacıklı, yılın ilk altı ayında satışların geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 13 gerilemesine rağmen tapu harcı gelirlerinin yüzde 75 arttığını söyledi. İstanbul’un Türkiye genelindeki gayrimenkul satışlarından aldığı payın yaklaşık yüzde 14 olduğunu belirten Özelmacıklı, “Buna karşın İstanbul, tapu harcı gelirlerinin yaklaşık yüzde 30’unu tek başına karşılıyor. Yüksek taşınmaz değerleri nedeniyle vergi yükü İstanbul’da çok daha fazla hissediliyor.” ifadelerini kullandı.
“ALGORİTMA 9 MİLYONLUK EVİ 23 MİLYON HESAPLADI”
Gelir İdaresi Başkanlığının Mekansal Veri Analiz Sistemine (MEVA) ilişkin eleştirilerini de dile getiren Özelmacıklı, mevcut algoritmaların piyasa gerçeklerinden uzak sonuçlar üretebildiğini savundu. Komitelerine iletilen çarpıcı bir örneği paylaşan Özelmacıklı, “Beylikdüzü’nde 12 milyon TL’den ilana çıkan, 9 milyon TL bedelle satılan ve resmi değerleme raporunda 8,1 milyon TL olarak belirlenen bir taşınmaz, sistem tarafından 23 milyon TL değerinde kabul edildi.” dedi. Bu nedenle taraflara düzeltme yazısı gönderildiğini aktaran Özelmacıklı, internet ilanlarının gerçek satış fiyatını yansıtmadığını, banka ekspertiz raporları ile tapu kayıtlarının dikkate alınmamasının sektörde tedirginlik oluşturduğunu ve güvenli ödeme sistemiyle birlikte bu tartışmaların daha da artacağını belirtti.
“DİJİTAL PAZARLAMA KANALLARI KAPATILMAMALI”
Yetki belgeli emlak işletmelerinin paylaşımlarında kullanılmak üzere Ticaret Bakanlığı ve Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından doğrulanacak bir QR kod sistemi oluşturulmasını öneren Özelmacıklı, Taşınmaz Ticareti Bilgi Sistemi üzerinden emlak işletmelerinin sosyal medya hesaplarının doğrulanabileceği bir altyapının kurulmasının sektöre güven vereceğini ifade etti. Kayıt dışılıkla mücadeleden vazgeçilmemesi gerektiğini vurgulayan Özelmacıklı, “Kayıt dışılıkla mücadele edilmeli, tüketici korunmalı. Ancak dijital pazarlama kanalları kapatılmamalı, ilan platformları denetlenmeli ve değerleme sistemleri piyasa gerçekleriyle uyumlu hale getirilmeli.” dedi.
