Gıda fiyatlarında artış tehlikesi mi var? Son günlerde, Ortadoğu’daki çatışmaların enerji ve gübre maliyetlerini artırması ve olumsuz hava koşullarının üretim süreçlerini zorlaştırması, küresel tarım piyasalarında fiyatların yeniden yükselmesine neden oldu. Özellikle tahıl ve bitkisel yağlar gibi ürünlerde fiyatların yukarı yönlü revize edildiği görülüyor. Dünya Bankası’nın tahminlerine göre, gıda fiyat endeksinin 2026 ve 2027 yıllarında artış göstermesi bekleniyor.
TAHIL VE YAĞLI TOHUMLARDA FİYAT YÜKSELİŞİ ÖNE ÇIKIYOR
Artan maliyetler ve üretim riskleri, tahıl ve yağlı tohum piyasalarındaki fiyat artışlarını tetikliyor. Buğday fiyatlarının 2026 yılında yüzde 4, 2027’de ise yüzde 3 artması öngörülüyor. Mısırda 2026 yılında yaklaşık yüzde 4, 2027’de ise sınırlı bir artış öngörülüyor. Soya fasulyesi fiyatlarının da bu yıl yüzde 6 artacağı tahmin ediliyor. Bitkisel yağlardaki artış ise 2026’da yüzde 8 civarında bekleniyor. Biyoyakıt talebinin artışı, bitkisel yağ fiyatlarının yükselmesinde önemli bir faktör olarak karşımıza çıkıyor.
PİRİNÇ VE ŞEKER FİYATLARINDA SINIRLI DÜŞÜŞ
Bazı ürünlerde ise kısa vadeli fiyat düşüşleri dikkat çekiyor. Pirinç fiyatlarının 2026’da yüzde 2 düşmesi, 2027’de ise toparlanma göstermesi bekleniyor. Şeker fiyatlarında bu yıl sınırlı bir gerileme öngörülse de, 2027’de yüzde 3’lük bir düşüş bekleniyor. Ancak enerji fiyatlarına bağlı olarak etanol talebi, bu düşüşleri sınırlayabilir.
SIĞIR ETİ FİYATLARINDA YÜKSELİŞ
Hayvansal ürünlerde arz sıkıntıları, fiyatları artırıyor. Sığır eti fiyatlarının 2026’da yüzde 11, 2027’de ise yüzde 3 daha artması bekleniyor.
FİYATLARDAKİ YÜKSELİŞİN TEMEL NEDENİ: MALİYET ARTIŞLARI
Gıda fiyatlarındaki yükselişin başlıca nedeni, arz yetersizliğinden ziyade maliyet artışlarıdır. Hürmüz Boğazı’nda yaşanan aksamalar, enerji ve gübre fiyatlarını yükselterek tarım sektöründeki maliyetleri artırıyor. Bu durum, arz yeterli olsa bile fiyatların yükselmesine neden oluyor.
EL NİNO RİSKİ YENİ ŞOKLARA YOL AÇABİLİR
2026’nın ikinci yarısı için en büyük risklerden birisi de El Nino olasılığı. Uzmanlar, bu hava olayının gerçekleşme ihtimalinin yüzde 60’ın üzerinde olduğunu belirtiyor. El Nino, mısır, palm yağı, kahve ve şeker gibi ürünlerde yeni arz şoklarına neden olabilir.
KAHVE VE KAKAODA DÜŞÜŞ BEKLENİYOR
2025’teki artışın ardından, 2026 yılında içecek sektöründe önemli bir düzeltme bekleniyor. Kahve üretiminin artmasıyla birlikte fiyatların düşmesi öngörülüyor. Arabica kahve fiyatlarında yüzde 14, Robusta kahve fiyatlarında ise yüzde 18 oranında bir düşüş bekleniyor. Kakao fiyatlarının da yüzde 50’den fazla azalması öngörülüyor. Batı Afrika’daki üretim artışı bu düşüşü destekliyor.
GÜBRE FİYATLARINDA REKOR ARTIŞ
Tarım sektöründeki maliyet baskısının en fazla hissedildiği alan gübre piyasası oldu. Üre fiyatları mart ayında ton başına 725 dolara çıkarak aylık bazda yüzde 55 artış gösterdi. 2026 yılı boyunca gübre fiyatlarının yüzde 60’a varan artış göstermesi bekleniyor. Amonyak ve fosfat üretimindeki kesintiler ile olası ihracat kısıtlamaları, arz risklerini artırıyor.
PAMUK VE KAUÇUK FİYATLARINDA YÜKSELİŞ DEVAM EDİYOR
Tarımsal hammaddelerde daha dengeli bir görünüm olsa da yukarı yönlü bir artış hakim. Pamuk fiyatları bu yıl yüzde 27 oranında artarken, doğal kauçuk fiyatları da yüzde 20’ye yakın bir yükseliş gösterdi. Her iki ürün için de 2027 yılında da bu yükseliş trendinin devam etmesi bekleniyor.
GENEL DEĞERLENDİRME: FİYATLAR YUKARI YÖNLÜ BASKI ALTINDA
Enerji maliyetleri, gübre fiyatları ve iklim riskleri göz önüne alındığında, küresel tarım piyasalarında fiyatların önümüzdeki iki yıl boyunca yukarı yönlü baskı altında kalması öngörülüyor.
